Y Cylch Catholig

Cysylltwch a

Ron Keating [email protected]

Cartref / Home Cyfarfodydd/Meetings Pererindod/Pilgrimage Encil / Retreat

Pob un yn clywed yn ei iaith ei hun

Erthyglau Links i ddod / coming up Gweddiau Rosary Anthau Mair Priodas

Dathlu Priodas 2

TREFN DATHLU PRIODAS HEB OFFEREN

 

79. Pan na ddethlir yr Offeren, un ai o raid neu ynteu yn ôl fel y bo’n addas, arferir y drefn a ddisgrifir yma, hyd yn oed gan ddiacon.1.

 

Y Defodau Rhagarweiniol

 

Y Dull Cyntaf

80. Ar yr amser penodedig, mae’r Offeiriad, wedi ei wisgo â gwenwisg neu offerengrys, a stola wen neu stola ddygwyl, neu hyd yn oed stola rhag y glaw (neu un ddalmatig yn achos Diacon) o’r un lliw, yn mynd, ynghyd â’i weision, at borth yr eglwys. Yno derbynia’r cwpwl sy’n dymuno priodi a’u cyfarch yn gynnes gan arwyddo trwy hynny fod yr Eglwys yn cyfranogi o’u llawenydd.

 

81. Yna gorymdeithir tua’r allor: fe â’r gweision yn gyntaf a’u dilyn gan y gweinidog, yna’r cwpwl. Fel arwydd o anrhydedd, gall o leiaf eu rhieni a dau dyst, yn unol ag arfer leol, eu hebrwng i’r lle a baratowyd iddynt. Yn y cyfamser cenir y Llafargan Agoriadol.

 

82. Fe â’r gweinidog at yr allor a’i chyfarch gan foesymgrymu’n ddwys iddi a’i chusanu. Yna eistedda.

 

Yr Ail Ddull

83. Ar yr amser penodedig, mae’r Offeiriad [sic, ? darll. gweinidog], wedi ei wisgo â gwenwisg neu offerengrys, a stola wen neu stola ddygwyl, neu hyd yn oed stola rhag y glaw (neu un ddalmatig yn achos diacon) o’r un lliw, yn mynd, ynghyd â’i weision, i’r lle a baratowyd i’r cwpwl.

 

84. Pan gyrhaedda’r cwpwl eu lle, derbynia’r gweinidog hwy a’u cyfarch yn gynnes gan arwyddo fod yr Eglwys yn cyfranogi o’u llawenydd.

 

85. Yna cyfarcha’r gweinidog yr allor gan foesymgrymu’n ddwys iddi a’i chusanu. Yna â i’w sedd.2

 

86. Wedyn, ar ôl gwneud Arwydd y Groes, cyfarcha’r gynulleidfa gan ddweud:

 

Gras i chi a thangnefedd oddi wrth Dduw Dad a’n Harglwydd Iesu Grist.

 

Neu eiriau priodol eraill wedi eu cymryd o’r Llyfr Offeren Rhufeinig yn neilltuol.

 

Ateba pawb:  A chyda’th Ysbryd dithau.

 

Neu:

 

Bendigedig fo Duw yn dragywydd.     Neu mewn rhyw fodd arall priodol.

 

87. Yna, er mwyn paratoi eu meddyliau i ddathlu’r Briodas, llefara’r gweinidog wrth y cwpwl a’r gynulleidfa â’r geiriau hyn neu rai tebyg:

 

Frodyr a chwiorydd annwyl, yr ydym wedi dod ynghyd

i dŷ’r Arglwydd yn llawen i weini’r dathliad hwn,

ac i fod yn gefn i E. a E.

ar y diwrnod y bwriadant sefydlu eu cartref hwy.

Iddynt hwy mae’r awr hon, yn wir, o bwysigrwydd eithriadol.

Felly gadewch inni eu cynorthwyo

yn galonnog, drwy ein cyfeillgarwch

a’n gweddi fel brodyr a chwiorydd iddynt.

Gadewch inni, gyda hwy, wrando’n astud

ar y gair y mae Duw yn ei lefaru wrthym heddiw.

Yna, gyda’r Eglwys sanctaidd,

gadewch inni, trwy Grist ein Harglwydd,

ddeisyf yn ostyngedig ar Dduw Dad

i gynnal yn garedig ei weision hyn sy’n dymuno priodi,

eu bendithio,

a’u cadw bob amser yn un.

 

88. Neu:

 

E. a E., mae’r Eglwys yn cyfranogi yn eich llawenydd,

ac yn eich derbyn yn wresog,

ynghyd â’ch rhieni a’ch cyfeillion,

ar y diwrnod yr ydych, gerbron Duw ein Tad,

yn sefydlu rhyngoch bartneriaeth oes.

Bydded i Dduw eich clywed ar ddiwrnod eich llawenydd.

Bydded iddo anfon cymorth o’r nef atoch a’ch gwarchod.

Bydded iddo roi ichi yn ôl eich calon

a chyflawni eich holl ddeisyfiadau.

 

89. Yna, a’i ddwylo wedi eu hestyn allan, dywed y weddi hon:

 

Clyw, Arglwydd, ein deisyfiadau,

a thywallt dy ras yn hael ar dy weision hyn [E. a E.]

fel y cadarnhaer y rheini a unir ger dy allorau

mewn cariad at ei gilydd. Trwy Grist ein Harglwydd.

 

Atebir: Amen.

 

Am weddïau eraill, gw. adrannau 223, 224, 226, 227, 228.

 

Gwasanaeth y Gair

90. Fe ddilyn Gwasanaeth y Gair yn y modd arferol gyda thestunau wedi eu cymryd o’r rheini a nodir uchod yn adran 56 neu gyda rhai eraill wedi eu cymrud o’r darlleniadau a ddangosir isod (adrannau 179-222).

Rhaid bob amser yw dewis un darlleniad o leiaf sy’n sôn am Briodas yn benodol.

 

91. Yna, yn ei bregeth, mae’r gweinidog yn defnyddio’r testun sanctaidd i egluro dirgelwch Priodas Cristnogol, urddas cariad priodasol, gras y Sagrafen, a chyfrifoledebau pobl briod, ond gan gadw mewn cof hefyd wahanol amgylchiadau unigolion.

 

Dathlu’r Briodas

92. Os digwydd i ddwy Briodas neu ragor gael eu gweini yr un pryd, yna rhaid i’r Cwestiynau cyn y Cytundeb, y Cytundeb ei hun, a hefyd Dderbyn y Cytundeb, fod bob amser fesul unigolyn yn achos pob Priodas; fodd bynnag, rhaid i’r elfennau eraill, gan gynnwys y Fendith Briodasol, gael eu datgan unwaith dros bawb yn y lluosog.

 

93. A phawb yn sefyll, gan gynnwys y cwpwl, a’r tystion, sydd wedi eu gosod yn agos atynt, cyfarcha’r gweinidog y cwpwl â’r geiriau hyn neu rai tebyg:

 

Gyfeillion annwyl,

yr ydych wedi dod ynghyd i dŷ’r Arglwydd

er mwyn i’ch dymuniad i briodi,

gerbron gweinidog yr Eglwys a’r gymuned,

gael ei gadarnhau gan yr Arglwydd

â sêl sanctaidd.

Mae Crist yn bendithio eich cariad priodasol yn helaeth,

ac er mwyn eich ffyddlondeb bythol tuag at eich gilydd,

ac ymgymryd â dyletswyddau eraill Priodas,

mae’n cyfoethogi a chryfhau trwy Sagrafen arbennig

y rheini y mae ef eisoes wedi eu cysegru trwy Fedydd Sanctaidd.

Gan hynny, yng ngŵydd yr Eglwys holaf chwi ynghylch eich bwriad.

 

Y Cwestiynau cyn y Cytundeb

 

94. Wedyn mae’r gweinidog yn eu holi ynghylch eu rhyddid i ddewis, ffyddlondeb, a derbyn ac addysgu plant. Atebant fesul un.

 

E. a E., a ddaethoch yma heb orfodaeth gyda chalon rydd a llawn i briodi?

 

Mae’r priodfab a’r briodferch bob un yn ateb:    Do.

 

Mae’r gweinidog yn mynd rhagddo:

 

A ydych yn barod, gan ddilyn llwybr Priodas,

i garu ac anrhydeddu eich gilydd trwy gydol eich bywyd?

 

Mae’r priodfab a’r briodferch bob un yn ateb:      Ydym.

 

Gellir hepgor y cwestiwn canlynol os yw amgylchiadau’n awgrymu hynny, er enghraifft os yw’r cwpwl yn oedrannus.

 

A ydych yn barod i fagu plant oddi wrth Dduw yn gariadus, ac i’w haddysgu yn unol â chyfraith Crist a’i Eglwys?

 

Mae’r priodfab a’r briodferch bob un yn ateb:      Ydym.

 

Y Cytundeb

 

95. Mae’r gweinidog yn eu gwahodd i ddatgan eu cytundeb:

 

Gan eich bod, felly, yn bwriadu ymgymryd â chyfamod Priodas Lân, gafaelwch yn nwylo deau eich gilydd a datganwch eich cytundeb gerbron Duw a’i Eglwys.

 

Maent yn gafael yn nwylo deau ei gilydd.

 

96. Dywed y priodfab:

 

Yr wyf i E. yn dy dderbyn di E. yn wraig imi

ac yn addo y byddaf yn ffyddlon iti,

mewn hawddfyd ac adfyd,

mewn salwch ac mewn iechyd,

er mwyn imi dy garu a’th anrhydeddu holl ddyddiau fy oes.

 

Dywed y briodferch:

 

Yr wyf i E. yn dy dderbyn di E. yn ŵr imi

ac yn addo y byddaf yn ffyddlon iti,

mewn hawddfyd ac adfyd,

mewn salwch ac mewn iechyd,

er mwyn imi dy garu a’th anrhydeddu holl ddyddiau fy oes.

 

97. Fodd bynnag, os ymddengys yn fwy priodol am resymau bugeiliol, gall y gweinidog dderbyn cytundeb y rhai sy’n priodi trwy eu holi.

 

Ac yn gyntaf hola’r priodfab:

 

E., a wyt ti’n dymuno derbyn E. yn wraig iti

ac yn addo y byddi’n ffyddlon iddi,

mewn hawddfyd ac adfyd,

mewn salwch ac mewn iechyd,

er mwyn iti ei charu a’i hanrhydeddu holl ddyddiau dy oes.

 

Ateba’r priodfab:    Ydwyf.

 

Yn y man hola’r gweinidog y briodferch:

 

E., a wyt ti’n dymuno derbyn E. yn ŵr iti

ac yn addo y byddi’n ffyddlon iddo,

mewn hawddfyd ac adfyd,

mewn salwch ac mewn iechyd,

er mwyn iti ei garu a’i anrhydeddu holl ddyddiau dy oes.

 

Ateba’r briodferch:   Ydwyf.

 

Derbyn y Cytundeb

 

98. Yna, gan dderbyn eu cytundeb, dywed y gweinidog wrth y priodfab a’r briodferch:

 

Bydded i’r Arglwydd gadarnhau’n garedig eich cytundeb hwn

yr ydych wedi ei ddangos gerbron yr Eglwys,

a gweld yn dda gyflawni ei fendith ynoch.

Yr hyn a gysyllta Duw na foed i ddyn ei wahanu.

 

Neu:

 

Bydded i Dduw Abraham, Duw Isaac, Duw Jacob,

y Duw a gysylltodd ynghyd y ddeuddyn greëdig gyntaf ym mharadwys, gadarnhau a bendithio yng Nghrist eich cytundeb hwn

yr ydych wedi ei ddangos gerbron yr Eglwys,

fel na wahano dyn yr hyn y mae Ef ei hun yn ei gysylltu.

 

99. Mae’r gweinidog yn gwahodd y gynulleidfa i foli Duw:

 

Bendithiwn yr Arglwydd.

 

Ateba pawb:       Diolch i Dduw.

 

Gellir canu neu lefaru ateb arall.

 

Bendithio a Chyfnewid y Modrwyon

 

100. Dywed y gweinidog:

 

Bendithied + yr Arglwydd y modrwyon hyn

yr ydych ar eu trosglwyddo i’ch gilydd

yn arwydd o gariad a ffyddlondeb.

 

Ateb:    Amen.

 

Am ddulliau eraill o fendithio’r modrwyon, gw. adrannau 229-230.3

Yn ôl fel y bo’n addas, taenella’r modrwyon a’u trosglwyddo i’r briodferch a’r priodfab.

 

101. Mae’r priodfab yn gosod modrwy’r briodferch ar ei bys modrwy, gan ddweud, yn ôl fel y bo’n addas:

 

E. derbyn y fodrwy hon yn arwydd o’m cariad a’m ffyddlondeb.

Yn enw’r Tad, a’r Mab, a’r Ysbryd Glân.

 

Yr un modd, mae’r briodferch yn gosod modrwy’r priodfab ar ei fys modrwy, gan ddweud yn ôl fel y bo’n addas:

 

E. derbyn y fodrwy hon

yn arwydd o’m cariad a’m ffyddlondeb.

Yn enw’r Tad, a’r Mab, a’r Ysbryd Glân.

 

102. Yna gall y gymuned gyfan ganu emyn neu gân o fawl.

 

Y Weddi Gyffredinol

103. Yna dywedir y Weddi Gyffredinol (ceir enghreifftiau ohoni yn adrannau 251-2524).

 

a) i ddechrau mae’r gweinidog yn gwahodd y gynulleidfa i weddïo;

b) fe ddilyn deisyfiadau’r Weddi Gyffredinol gydag ateb y ffyddloniaid, ond yn y fath fodd fel bod deisyfiadau unigol yn cydweddu â’r Fendith Briodasol heb ailadrodd honno;

c) os na fwriedir dosbarthu’r Cymun Bendigaid, fe ddilyn Gweddi’r Arglwydd;

d) yna ar ôl hepgor y weddi derfynol, geilw’r gweinidog am fendith Duw ar y priodfab a’r briodferch; ni hepgorir hyn byth.

 

Y Fendith Briodasol

104. Arhosa’r priodfab a’r briodferch yn eu lle a phenlinio.

 

Yna fe â’r gweinidog rhagddo, a’i ddwylo ynghyd:

 

Frodyr a chwiorydd annwyl,

gadewch inni erfyn yn ostyngedig ar yr Arglwydd

i dywallt bendith ei ras yn drugarog ar ei weision hyn

sydd wedi priodi yng Nghrist,

ac i wneud y rhain a gysylltodd trwy gyfamod sanctaidd (sef Sagrafen Corff a Gwaed Crist) yn un mewn cariad.

 

Ceir ffurf arall yn adran 241.

 

Ac mae pawb yn gweddïo am ennyd mewn distawrwydd.

 

105. Yna mae’r gweinidog, a’i ddwylo wedi eu hestyn allan uwchben y cwpwl, yn mynd rhagddo.

 

Ym mharagraff olaf y weddi, gellir hepgor y geiriau rhwng cromfachau os ymddengys fod yr amgylchiadau’n gofyn hynny, er enghraifft os bydd y cwpwl priod yn oedrannus.

 

O Dduw, a wnaeth trwy rym dy nerth

bopeth allan o ddim,

ac, a dechreuadau’r cyfanfyd

wedi eu gosod mewn trefn,

a dyn wedi ei lunio ar dy lun a’th ddelw di,

a greodd wraig yn gymorth diwahân i’r gŵr

fel na byddent mwyach yn ddau gnawd ond yn un,

gan ddysgu nad oedd byth yn gyfreithlon

gwahanu’r hyn y gwelwyd yn dda gennyt ei wneud yn un;

 

O Dduw, a gysegrodd rwymyn priodas trwy ddirgelwch mor ardderchog

fel y rhagfynegaist Sagrafen Crist a’r Eglwys yng nghyfamod priodas;

 

O Dduw, sy’n cysylltu gwraig â gŵr ac y breintir trwot eu hen gyfeillach â’r unig fendith nas fforffedwyd gan gosb pechod gwreiddiol na chan ddedfryd y diluw –  

 

edrych yn ffafriol ar dy weision hyn sydd, a hwythau wedi eu cysylltu trwy gymdeithas priodas, yn dymuno nawdd dy fendith: anfon arnynt ras yr Ysbryd Glân fel y byddont, a’th gariad wedi ei daenu yn eu calonnau, yn aros yn ffyddlon i’w cyfamod priodasol.

 

Boed yn dy wasanaethferch E. ras cariad a hedd, a boed iddi aros yn efelychwraig o’r merched sanctaidd y datgenir eu clodydd yn yr Ysgrythurau.

Bydded i galon ei gŵr ymddiried ynddi er mwyn iddo, gan ei chydnabod yn gyfaill cyfartal ac yn gyd-etifedd gras bywyd, ei hanrhydeddu hi gyda dyledus barch a thrwy hynny ei charu bob amser â chariad Crist at ei Eglwys.

Ac yn awr, Arglwydd, erfyniwn arnat am i’th weision hyn aros yn ddi-sigl yn y ffydd a’th orchmynion ac, a hwythau wedi eu huno mewn un briodas, fod yn amlwg ym mhurdeb eu moesau; am iddynt, wedi eu cryfhau gan nerth yr Efengyl, ddwyn tystiolaeth wiw i Grist gerbron pawb; (boed iddynt fod yn ffrwythlon eu hepil, yn rhieni profedig am eu rhinweddau; boed iddynt eu dau weld plant eu plant); ac am iddynt, ar ôl cyrraedd o’r diwedd gyflawnder y blynyddoedd a ddymunir ganddynt, gael mynediad i fywyd yr eneidiau gwynfydedig a Theyrnas Nef. Trwy Grist ein Harglwydd.

 

Ateb: Amen.

 

Ceir ffurfiau eraill ar y fendith briodasol yn adrannau 242, 244.5

 

106. Yna, os na fwriedir dosbarthu’r Cymun Bendigaid, bendithia’r gweinidog y bobl yn ddi-oed, gan ddweud:

 

A chwi oll sy’n bresennol yma, bydded i Dduw hollalluog,

y Tad, a’r Mab, + a’r Ysbryd Glân, eich bendithio oll.

 

Ateb: Amen.

 

107. Mae’n arfer glodwiw terfynu’r dathliad â chanu addas.

 

Y Cymun Bendigaid

108. Os yw’r Cymun Bendigaid i’w ddosbarthu, a’r Fenditha Briodasol drosodd, fe â’r gweinidog i’r fan lle cedwir yr Ewcharist, cymryd llestr bychan neu flwch cymun gyda Chorff yr Arglwydd, ei osod ar yr allor, a phenlinio.

109. Yna cyflwyna Weddi’r Arglwydd â’r geiriau hyn neu rai tebyg:

 

Gan ddilyn ei athrawiaeth a’i gyfarwyddyd Ef,

ymunwn yn hyderus yn ei weddi ef, gan ddweud:

 

Ac mae pawb yn mynd rhagddynt ynghyd:

Ein Tad, y sy yn y nefoedd,

sancteiddier dy enw,

deled dy deyrnas,

bydded dy ewyllys

ar y ddaear megis yn y nef.

Dyro i ni heddiw ein bara beunyddiol,

a maddau i ni ein dyledion,

fel y maddeuwn ninnau i’n dyledwyr.

Ac nac arwain ni i brofedigaeth,

eithr gwared ni rhag drwg.

 

110. Yna mae’r gweinidog, yn ôl fel y bo’n gyfleus, yn gwahodd y ffyddloniaid â’r geiriau hyn neu rai tebyg:

 

Mynegwch dangnefedd i’ch gilydd.

 

Yna mae’r priodfab a’r briodferch a phawb yn arwyddo tangnefedd a chariad i’w gilydd.

 

111. Wedi cwblhau hyn, mae’r gweinidog yn penlinio, yn cymryd afrlladen, a chan ei dal ychydig uwchben y llestr bychan neu’r blwch cymun, dywed gan wynebu’r cymunwyr:

 

Wele Oen Duw,

wele’r hwn sy’n dwyn ymaith bechodau’r byd.

Gwyn eu byd y rhai a elwir i swper yr Oen.

 

Ac ateba’r cymunwyr gyda’i gilydd:

 

Arglwydd, nid wyf i’n deilwng

iti ddyfod dan fy nho,

eithr yn unig dywed y gair a daw fy enaid yn iach.

 

112. Yna fe â’r gweinidog at y cymunwyr, ac a’r afrlladen wedi ei chodi ychydig, dengys hi i bob un ohonynt gan ddweud:

 

Corff Crist.

 

Ateba’r cymunwr:     Amen.

 

A derbyn y Cymun.

 

113. Tra dosberthir y Cymun, gellir canu llafargan briodol yn ôl fel y bo’n addas.

114. Wedi dosbarthu’r Cymun, yn ôl fel y bo’n addas gellir treulio ysbaid o ddistawrwydd sanctaidd neu ganu salm neu gân o fawl.

115. Yna dywed y gweinidog y weddi hon:

 

Gweddïwn.

Wedi cyfranogi o’th fwrdd, Arglwydd,

deisyfwn am i’r rheini a unir trwy Sagrafen Priodas

lynu wrthyt ti bob amser a chyhoeddi dy enw i’r ddynoliaeth.

Trwy Grist ein Harglwydd.

 

Ateb:   Amen.

 

Diwedd y Dathliad

 

116. Terfynir y ddefod trwy fendithio’r briodferch a’r priodfab a’r bobl, un ai gyda’r ffurf seml Boed i’r Arglwydd eich bendithio, ynteu gydag un o’r ffurfiau a ddarperir isod yn adrannau 248-250.

 

117. A’r dathliad drosodd, mae’r tystion a’r gweinidog yn arwyddo’r cofnod o’r Briodas. Gellir arwyddo naill ai yn y sacristi neu gerbron y bobl, ond nid o flaen yr allor.

 

[Ffynhonnell Ladin: y ʻLlyfr Llwyd Priodas’, 2013, tt. 17-25]

Trefn Priodas 2

Download to Print

PRIODAS HEB OFFEREN PRIODAS LEYG PRIODAS Gymysg