Y Cylch Catholig

Cysylltwch a

Ron Keating [email protected]

Cartref / Home Cyfarfodydd/Meetings Pererindod/Pilgrimage Encil / Retreat

Pob un yn clywed yn ei iaith ei hun

Erthyglau Links i ddod / coming up Gweddiau Rosary Anthau Mair Priodas

Dathlu Priodas 3

TREFN DATHLU PRIODAS YNG NGŴYDD CYNORTHWYWR LLEYG

 

118. Pan ddethlir yr Offeren yng ngŵydd cynorthwywr lleyg, yna, yn unol â’r cyfarwyddiadau yn adran 25, dilynir y drefn a ddisgrifir yma.

119. Dylai lleygwr sydd wedi ei awdurdodi gan Ben yr Esgobaeth i gyflawni swyddogaeth cynorthwyo yn nathlu Priodas fod yn gyfrifol am hyfforddiant catecetig yn ogystal â pharatoad ysbrydol y cwpwl sy’n dymuno priodi. Ei gyfrifoldeb ef neu hi yw trefnu popeth sy’n ymwneud ag argymhellion cyfraith, neu â defodau, gweddïau, darlleniadau a chyfranogiad y gymuned, er mwyn gallu gweini defodau Sagrafen Priodas yn gywir, yn gydwybodol ac yn ffrwythlon.

Mae’r cynorthwywr lleyg nid yn unig yn cyflawni’r gwaith o dderbyn cytundeb y cwpwl ond hefyd yn cyfarwyddo’r holl ddathliad o’r Briodas.

120. Cynhelir y ddefod, fel rheol, mewn eglwys.  Mae’r cynorthwywr lleyg yn gwisgo dillad sy’n gweddu i’r weinidogaeth hon, neu sydd wedi eu cymeradwyo gan yr Esgob.

 

Y Defodau Rhagarweiniol

121. Pan fydd y bobl wedi ymgynnull a phopeth yn barod, mae’r cynorthwywr lleyg, ynghyd â’i weision, yn derbyn y cwpwl a’u cyfarch yn gynnes.

122. Yna, a’i ddwylo ynghyd, dywed y cynorthwywr lleyg:

 

Bendigedig fo Duw, Tad pob diddanwch, sydd wedi dangos inni ei drugaredd.

 

Mae pawb yn ateb:  Amen.

Neu:

Bendigedig fo Duw yn dragywydd.        Neu mewn rhyw ffordd arall a fo’n addas.

 

123. Yna, â’r geiriau hyn neu rai tebyg, mae’r cynorthwywr lleyg yn eu hannerch er mwyn paratoi eu meddyliau i ddathlu’r Briodas:

 

Frodyr a chwiorydd annwyl, yr ydym wedi dod ynghyd

i dŷ’r Arglwydd yn llawen i weini’r dathliad hwn,

ac i fod yn gefn i E. a E.

ar y diwrnod y bwriadant sefydlu eu cartref hwy.

Iddynt hwy mae’r awr hon, yn wir, o bwysigrwydd eithriadol.

Felly gadewch inni eu cynorthwyo

yn galonnog, drwy ein cyfeillgarwch

a’n gweddi fel brodyr a chwiorydd iddynt.

Gadewch inni, gyda hwy, wrando’n astud

ar y gair y mae Duw yn ei lefaru wrthym heddiw.

Yna, gyda’r Eglwys sanctaidd,

gadewch inni, trwy Grist ein Harglwydd,

ddeisyf yn ostyngedig ar Dduw Dad

i gynnal yn garedig ei weision hyn sy’n dymuno priodi,

eu bendithio,

a’u cadw bob amser yn un.

 

124. Neu:

 

E. a E., mae’r Eglwys yn cyfranogi yn eich llawenydd,

ac yn eich derbyn yn wresog,

ynghyd â’ch rhieni a’ch cyfeillion,

ar y diwrnod yr ydych, gerbron Duw ein Tad,

yn sefydlu rhyngoch bartneriaeth oes.

Bydded i Dduw eich clywed ar ddiwrnod eich llawenydd.

Bydded iddo anfon cymorth o’r nef atoch a’ch gwarchod.

Bydded iddo roi ichi yn ôl eich calon

a chyflawni eich holl ddeisyfiadau.

 

Gwasanaeth y Gair

 

125. Yna mae’r darllenydd, neu aelod o’r gynulleidfa, neu’r cynorthwywr lleyg ei hun, yn darllen testun y llithiau a geir uchod yn adran 56 neu destun arall o’r llithiau a geir isod (adrannau 179-222). Gellir cael un neu ddau ddarlleniad, yn ôl fel y bo’n addas. Rhaid dewis bob tro o leiaf un darlleniad sy’n sôn yn benodol am briodas.

 

Cyflwynir y darlleniad o’r Efengyl fel hyn:

 

Clywch, frodyr a chwiorydd, eiriau’r Efengyl sanctaidd yn ôl E.

 

Mae’n briodol i’r cynorthwywr lleyg roi anogaeth neu ddarllen pregeth a hysbysir gan yr Esgob neu’r bugail.

 

Dathlu’r Briodas

126. Os digwydd i ddwy Briodas neu ragor gael eu gweini yr un pryd, yna boed i’r Cwestiynau cyn y Cytundeb, yna’r Cytundeb ei hun, yna Derbyn y Cytundeb hefyd, fod bob amser yn unigol ar gyfer pob Priodas; fodd bynnag, boed i’r elfennau eraill, heb eithrio’r Fendith Briodasol, gael eu datgan unwaith dros bawb yn y lluosog.

127. Yn dilyn yr anogaeth, a phawb yn sefyll, gan gynnwys y cwpwl hefyd, a’r tystion wedi eu gosod yn agos atynt, cyfarcha’r gweinidog y cwpwl:

 

Frodyr a chwiorydd annwyl (neu: E. a E.),

yr ydych wedi dod ynghyd yma

er mwyn i’ch dymuniad i ymgymryd â phriodas

gael ei gryfhau gan yr Arglwydd ger fy mron i,

a ddewiswyd gan ein Hesgob

i gynorthwyo yn y dathliad hwn,

a cherbron cymuned yr Eglwys, â sêl sanctaidd.

Mae Crist yn bendithio’n hael eich cariad priodasol,

ac er mwyn iddynt fod yn dragwyddol ffyddlon i’w gilydd

a derbyn cyfrifoldebau eraill Priodas

y mae, trwy sagrafen arbennig,

yn cyfoethogi a nerthu’r rheini

y mae ef ei hun eisoes wedi eu cysegru

trwy Fedydd sanctaidd.

Ac felly, holaf chi gerbron yr Eglwys

ynghylch eich bwriadau.

 

Y Cwestiynau cyn y Cytundeb

 

128. Wedyn mae’r cynorthwywr lleyg yn eu holi ynghylch eu rhyddid i ddewis, eu ffyddlondeb, a derbyn ac addysgu plant. Atebant fesul un.

E. a E., y mae gair Duw wedi datguddio inni

ddirgelwch Priodas

ac urddas cariad priodasol.

Yn awr, felly, gerbron yr Eglwys,

dangoswch eich bwriadau yn agored.

A ddaethoch yma heb orfodaeth,

gyda chalon rydd a llawn, i briodi?

 

Mae’r priodfab a’r briodferch bob un yn ateb:      Do.

 

Mae’r Offeiriad yn mynd rhagddo:

 

A ydych yn barod, gan ddilyn ffordd Priodas,

i garu ac anrhydeddu eich gilydd gydol eich bywyd?

 

Mae’r priodfab a’r briodferch bob un yn ateb:     Ydym.

 

Gellir hepgor y cwestiwn canlynol os yw amgylchiadau’n awgrymu hynny, er enghraifft os yw’r cwpwl yn oedrannus.

 

A ydych yn barod i fagu plant oddi wrth Dduw yn gariadus, ac i’w haddysgu yn unol â chyfraith Crist a’i Eglwys?

 

Mae’r priodfab a’r briodferch bob un yn ateb:      Ydym.

 

Y Cytundeb

129. Mae’r cynorthwywr lleyg yn eu gwahodd i ddatgan eu cytundeb:

 

Gan eich bod, felly, yn bwriadu ymgymryd â chyfamod Priodas Lân, gafaelwch yn nwylo deau eich gilydd a datganwch eich cytundeb gerbron Duw a’i Eglwys.

 

Gafaelant yn nwylo deau ei gilydd.

 

130. Dywed y priodfab:

 

Yr wyf i E. yn dy dderbyn di E. yn wraig imi

ac yn addo y byddaf yn ffyddlon iti,

mewn hawddfyd ac adfyd,

mewn salwch ac mewn iechyd, er mwyn imi dy garu a’th anrhydeddu holl ddyddiau fy oes.

 

Dywed y briodferch:

 

Yr wyf i E. yn dy dderbyn di E. yn ŵr imi

ac yn addo y byddaf yn ffyddlon iti,

mewn hawddfyd ac adfyd,

mewn salwch ac mewn iechyd,

er mwyn imi dy garu a’th anrhydeddu holl ddyddiau fy oes.

 

131. Fodd bynnag, os ymddengys yn fwy priodol am resymau bugeiliol, gall y cynorthwywr lleyg gael cytundeb y rhai sy’n priodi trwy eu holi.

 

Ac yn gyntaf hola’r priodfab:

 

E., a wyt ti’n dymuno derbyn E. yn wraig iti

ac yn addo y byddi’n ffyddlon iddi,

mewn hawddfyd ac adfyd,

mewn salwch ac mewn iechyd,

er mwyn iti ei charu a’i hanrhydeddu holl ddyddiau dy oes.

 

Ateba’r priodfab:    Ydwyf.

 

Yn y man hola’r cynorthwywr lleyg y briodferch:

 

E., a wyt ti’n dymuno derbyn E. yn ŵr iti

ac yn addo y byddi’n ffyddlon iddo,

mewn hawddfyd ac adfyd,

mewn salwch ac mewn iechyd,

er mwyn iti ei garu a’i anrhydeddu holl ddyddiau dy oes.

 

Ateba’r briodferch:   Ydwyf.

 

Derbyn y Cytundeb

 

132. Yna, gan dderbyn eu cytundeb, dywed y cynorthwywr lleyg wrth y priodfab a’r briodferch:

 

Bydded i’r Arglwydd gadarnhau’n garedig eich cytundeb hwn

yr ydych wedi ei ddangos gerbron yr Eglwys,

a gweld yn dda gyflawni ei fendith ynoch.

Yr hyn a gysyllta Duw na foed i ddyn ei wahanu.

Neu:

Bydded i Dduw Abraham, Duw Isaac, Duw Jacob,

y Duw a gysylltodd ynghyd y ddeuddyn greëdig gyntaf ym mharadwys, gadarnhau a bendithio yng Nghrist eich cytundeb hwn

yr ydych wedi ei ddangos gerbron yr Eglwys,

fel na wahano dyn yr hyn y mae Ef ei hun yn ei gysylltu.

 

133. Mae’r gweinidog yn gwahodd y gynulleidfa i foli Duw:

 

Bendithiwn yr Arglwydd.

Ateba pawb:    Diolch i Dduw.       Gellir canu neu lefaru ateb arall.

 

Bendithio a Chyfnewid y Modrwyon

 

134. Dywed y cynorthwywr lleyg, a’i ddwylo ynghyd, y weddi hon:

 

Bendithied yr Arglwydd y modrwyon hyn

yr ydych ar eu trosglwyddo i’ch gilydd

yn arwydd o gariad a ffyddlondeb.

 

Ateb:

 

Amen.

 

Ac yn ôl fel y bo’n addas, taenella’r modrwyon a’u trosglwyddo i’r priodfab a’r briodferch.

 

135. Mae’r priodfab yn gosod modrwy’r briodferch ar ei bys modrwy, gan ddweud, yn ôl fel y bo’n addas:

 

E. derbyn y fodrwy hon

yn arwydd o’m cariad a’m ffyddlondeb.

Yn enw’r Tad, a’r Mab, a’r Ysbryd Glân.

 

Yr un modd, mae’r briodferch yn gosod modrwy’r priodfab ar ei fys modrwy, gan ddweud yn ôl fel y bo’n addas:

 

E. derbyn y fodrwy hon

yn arwydd o’m cariad a’m ffyddlondeb.

Yn enw’r Tad, a’r Mab, a’r Ysbryd Glân.

 

136. Yna gall y gymuned gyfan ganu emyn neu gân o fawl.

 

Y Weddi Gyffredinol

 

137. Yna dywedir y Weddi Gyffredinol (ceir enghreifftiau ohoni yn adrannau 251-2521).

138. Ar ôl yr ymbiliau, os dosberthir y Cymun Bendigaid, dywedir y Fendith Briodasol ar unwaith (adran 139). Fodd bynnag, os na ddosberthir y Cymun Bendigaid, fe â’r cynorthwywr lleyg rhagddo â’r geiriau hyn neu rai tebyg:

 

Mae Duw’r Tad yn ewyllysio i’w blant fod yn un galon mewn cariad;

gadewch inni alw arno â gweddi teulu Duw,

a ddysgodd ein Harglwydd Iesu Grist inni:

 

Ac mae pawb yn mynd rhagddynt ynghyd:

 

Ein Tad, y sy yn y nefoedd,

sancteiddier dy enw,

deled dy deyrnas,

bydded dy ewyllys

ar y ddaear megis yn y nef.

Dyro i ni heddiw ein bara beunyddiol,

a maddau i ni ein dyledion,

fel y maddeuwn ninnau i’n dyledwyr.

Ac nac arwain ni i brofedigaeth, eithr gwared ni rhag drwg.

 

Y Fendith Briodasol

139. Yna fe â’r cynorthwywr lleyg rhagddo, a’i ddwylo ynghyd:

 

Frodyr a chwiorydd annwyl,

gadewch inni erfyn yn ostyngedig ar yr Arglwydd

i dywallt bendith ei ras yn drugarog yn awr ar ei weision hyn

sydd wedi priodi yng Nghrist,

ac i wneud y rhain a gysylltodd trwy gyfamod sanctaidd (sef Sagrafen Corff a Gwaed Crist) yn un mewn cariad.

 

Ac mae pawb yn gweddïo am ennyd mewn distawrwydd.

 

140 Yna, mae’r cynorthwywr lleyg, a’i ddwylo ynghyd, yn adrodd gweddi y Fendith Briodasol uwchben y ddeuddyn wrth iddynt benlinio, a phawb yn cymryd rhan:

 

Bendigedig wyt ti, O Dduw Dad hollalluog,

a ewyllysiodd ddyrchafu dyn,

a grewyd trwy rodd dy ddaioni,

i radd mor uchel o urddas fel y gallet,

trwy uniad gŵr a gwraig,

ddangos gwir ddelw o’th gariad.

 

Pawb:    Bendigedig fo Duw.

 

Y cynorthwywr lleyg:

 

Bendigedig ydwyt, O Dduw, y Mab uniganedig, Iesu Grist,

a ewyllysiodd, yng nghyfamod priodasol dy ffyddloniaid,

ddatguddio dirgelwch dy gariad at yr Eglwys

y traddodaist dydi dy hun er ei mwyn

fel y bai’n sanctaidd a difrycheulyd.

 

Pawb:    Bendigedig fo Duw.

 

Y cynorthwywr lleyg:

 

Bendigedig ydwyt, O Dduw, yr Ysbryd Glân, y Diddanydd,

awdur pob sancteiddrwydd a rhoddwr undod,

sy’n trigo yn dy blant sy’n wrthrych dy gariad

fel yr ymdrechont i ddiogelu undod

yng nghadwyn tangnefedd.

 

Pawb:   Bendigedig fo Duw.

 

Y cynorthwywr lleyg:

 

Cadw’n ddiogel, Arglwydd, dy weision hyn, E. a E.,

yr wyt wedi eu huno trwy Sagrafen Priodas,

a hwythau’n gytûn yn eu cariad at ei gilydd,

er mwyn iddynt, tra’u bod yn ymhyfrydu yn rhodd priodas,

addurno’r teulu dynol â phlant,

cyfoethogi’r Eglwys sanctaidd

a dangos eu hunain yn dystion iti yn y byd.

Trwy Grist ein Harglwydd.

 

Ateber:   Amen.

Neu:

Edrych yn  raslon, Arglwydd, ar dy weision hyn, E. a E.,

a phâr iddynt, a hwythau’n ymddiried ynot ti yn unig,

dderbyn rhoddion dy ras, cynnal cariad mewn undod,

ac wedi rhawd y bywyd hwn

haeddu, ynghyd â’u plant,

dderbyn llawenydd dedwyddwch tragwyddol.

 

Ateber: Amen.

 

Yna, os na ddosberthir y Cymun Bendigaid, terfynir y dathliad (adran 150).

 

Y Cymun Bendigaid

 

141. Os dosberthir y Cymun Bendigaid, a’r Fenditha Briodasol drosodd, fe â’r cynorthwyr lleyg i’r fan lle cedwir yr Ewcharist, cymryd y llestr bychan neu’r blwch cymun ac ynddo Gorff yr Arglwydd, ei osod ar yr allor a phenlinio.

142. Yna cyflwyna’r cynorthwyr lleyg Weddi’r Arglwydd yn y geiriau hyn neu rai tebyg:

 

Gan ddilyn ei athrawiaeth a’i gyfarwyddyd, ymunwn yn hyderus yn ei weddi ef, gan ddweud:

 

Ac mae pawb yn mynd rhagddynt ynghyd:

 

Ein Tad, y sy yn y nefoedd,

sancteiddier dy enw,

deled dy deyrnas,

bydded dy ewyllys

ar y ddaear megis yn y nef.

Dyro i ni heddiw ein bara beunyddiol,

a maddau i ni ein dyledion,

fel y maddeuwn ninnau i’n dyledwyr.

Ac nac arwain ni i brofedigaeth,

eithr gwared ni rhag drwg.

 

143. Wedi hyn, yn ôl fel y bo’n addas, mae’r cynorthwywr lleyg yn gwahodd y ffyddloniaid â’r geiriau hyn neu rai tebyg:

 

Mynegwch dangnefedd i’ch gilydd.

 

Mae’r briodferch a’r priodfab a phawb sy’n bresennol yn gwneud arwydd i’w gilydd sy’n mynegi tangnefedd a chariad.

 

144. Wedi cwblhau hyn, mae’r cynorthwywr lleyg yn penlinio, yn cymryd afrlladen, a chan ei dal ychydig uwchben y llestr bychan neu’r blwch cymun, dywed gan wynebu’r cymunwyr:

 

Wele Oen Duw, wele’r hwn sy’n dwyn ymaith bechodau’r byd.

Gwyn eu byd y rhai a elwir i swper yr Oen.

 

Ac ateba’r cymunwyr gyda’i gilydd:

 

Arglwydd, nid wyf i’n deilwng iti ddyfod dan fy nho,

eithr yn unig dywed y gair a daw fy enaid yn iach.

 

145. Os yw’r cynorthwywr lleyg ei hun yn cymuno, dywed yn dawel:

 

Boed i Gorff Crist fy nghadw’n ddiogel i fywyd tragwyddol. A chymer Gorff Crist yn ostyngedig.

 

146. Wedi hyn, cymer y cynorthwywr lleyg y llestr bychan neu’r blwch cymun, mynd at y cymunwyr a chan ddyrchafu’r afrlladen ychydig ei dangos i bob un ohonynt gan ddweud:

 

Corff Crist.

Ateba’r cymunwr:   Amen.

 

A derbyn y Cymun.

 

147. Tra dosberthir y Cymun, gellir canu llafargan briodol yn ôl fel y bo’n addas.

148 Wedi dosbarthu’r Cymun, yn ôl fel y bo’n addas gellir treulio ysbaid o ddistawrwydd sanctaidd neu ganu salm neu gân o fawl.

149 Yna dywed y cynorthwywr lleyg y weddi hon:

 

Gweddïwn.

Wedi cyfranogi o’th fwrdd, Arglwydd, deisyfwn am i’r rheini a unir trwy Sagrafen Priodas

lynu wrthyt ti bob amser a chyhoeddi dy enw i’r ddynoliaeth. Trwy Grist ein Harglwydd.

Ateb:   Amen.

 

Diwedd y Dathliad

150 Yna daw’r cynorthwywr lleyg â’r ddefod i ben, gan ymgroesi a dweud:

Boed i’r Arglwydd ein llenwi â llawenydd a gobaith wrth gredu.

Boed i dangnefedd Crist reoli yn ein calonnau.

Boed i’r Ysbryd Glân dywallt ei ddoniau arnom.

 

Ateba pawb:  Amen.

 

151. Arferiad gwiw yw terfynu’r dathliad â siant addas. Wedi diwedd y dathliad mae’r tystion a’r cynorthwywr lleyg yn arwyddo’r cofnod o’r Briodas. Gellir arwyddo naill ai yn y sacristi neu gerbron y bobl, ond nid o flaen yr allor.

[Ffynhonnell Ladin: y ʻLlyfr Llwyd Priodas’, 2013, tt. 26-33]

Trefn Priodas 3

Download to Print

PRIODAS Gymysg PRIODAS LEYG PRIODAS HEB OFFEREN